Pisak widać na drugiej stronie kartki
Najczęstsza reklamacja notesu brzmi zawsze tak samo. Piszesz na jednej stronie, a litery widać na drugiej. Czasem tylko majaczą pod papierem. Czasem tusz przechodzi na wylot i brudzi kolejną kartkę. Klient obwinia cienki papier i pyta o wyższą gramaturę. To dopiero połowa odpowiedzi.
Za to zjawisko odpowiada nieprzezroczystość papieru. To osobny parametr, nie to samo co gramatura. Papier o tej samej gramaturze potrafi zasłaniać druk albo go przepuszczać. Różnica bywa spora i siedzi w karcie technicznej, a nie w samych gramach. Grubszy papier nie zawsze przebija mniej.
Zanim zmienisz papier na grubszy, sprawdź jedną liczbę: nieprzezroczystość. To ona przesądza, czy zobaczysz pismo z drugiej strony. Gramatura jest z nią związana tylko luźno. Za chwilę pokażę, że lżejszy papier bywa lepszy od cięższego.
Nieprzezroczystość to osobny parametr, nie gramatura
Producent podaje w karcie kilka liczb obok siebie. Gramaturę, grubość i nieprzezroczystość. To trzy różne wielkości i trzy różne normy pomiaru. Mieszanie ich to źródło większości pomyłek przy doborze papieru.
Gramaturę mierzy się według normy ISO 536. Grubość i pulchność według ISO 534. Nieprzezroczystość ma własną metodę, normę ISO 2471, i własny wiersz w karcie. Podają ją jako procent. Ta liczba mówi wprost, ile druku spod spodu zasłoni kartka. Im wyższy procent, tym mniej widać przez papier.
W notesie ten parametr waży podwójnie. Zapisujesz obie strony kartki. Słabe opacity oznacza, że każda zapisana strona zaśmieca tę obok. Przy jednostronnej ulotce problem jest mniejszy. W notesie do pisania widać go od pierwszej kartki. Dlatego do notesu bierze się papier wyżej ceniony za krycie niż za samą wagę.
W obrębie jednego gatunku nieprzezroczystość faktycznie rośnie z gramaturą. Widać to w karcie papieru Sappi Magno Volume. Cieńszy arkusz zasłania mniej, grubszy więcej. Ale to zależność wewnątrz jednej rodziny papieru, nie prawo ogólne.
| Gramatura | Nieprzezroczystość |
|---|---|
| 80 g/m2 | 92% |
| 100 g/m2 | 95% |
| 130 g/m2 | 97% |
| 150 g/m2 | 98% |
| 200 g/m2 | 98,5% |
| 250 g/m2 | 99% |
| 350 g/m2 | 100% |
Grubość i pulchność idą osobno. To, jak grube są kartki przy tej samej gramaturze, trzyma się w zakresie 1,03-1,08 cm3/g i mierzy go inna norma. Sama gramatura to jeszcze inny temat, który rozkłada na czynniki poradnik gramatura papieru w druku książek. Do notesu liczy się przede wszystkim ten procent nieprzezroczystości.
Dlaczego cieńszy papier bije grubszy
Tabela wyżej myli, bo dotyczy jednego gatunku. Między różnymi papierami zależność się rozjeżdża. Dwa arkusze o tej samej gramaturze mają często wyraźnie inną nieprzezroczystość. Decyduje receptura masy i wykończenie, nie same gramy.
Skąd bierze się ta różnica? Z tego, co jest w masie papieru. Wypełniacze i sposób formowania arkusza rozpraszają światło. Papier może być cienki, a i tak mocno je rozpraszać. Wtedy zasłania druk lepiej, mimo niższej wagi. Gramatura mówi o masie, nie o tym, jak arkusz gra ze światłem.
Weź dwa papiery Sappi o gramaturze 148 g/m2. To ta sama waga. Wersja HannoArt Gloss ma nieprzezroczystość 93 procent. Galerie Art Silk przy tej samej gramaturze osiąga 97 procent. To cztery punkty różnicy na identycznej wadze. W notesie to różnica między spokojem a reklamacją.
Idźmy dalej. Galerie Art Silk 148 g/m2 daje 97 procent. Znacznie cięższy HannoArt Gloss 216 g/m2 daje tylko 96 procent. Lżejszy papier zasłania druk lepiej niż grubszy o siedemdziesiąt gramów więcej. Gdybyś wybierał po samej gramaturze, wziąłbyś ten gorszy.
Wpływ ma też wykończenie powierzchni. Ten sam papier Sappi Opus o gramaturze 118 g/m2 w wersji matowej ma 94,5 procent, a w błyszczącej 93,5 procent. Pół punktu z samej powierzchni, przy zerowej zmianie wagi. Dlatego przy notesach lepiej porównywać papiery po nieprzezroczystości, nie po gramach.
Ta sama prawidłowość działa w innych gatunkach. W papierze Sappi Somerset Gloss Text nieprzezroczystość rośnie równo z gramaturą. Przy 67 g/m2 to 89,5 procent. Przy 89 g/m2 rośnie do 92 procent. Przy 118 g/m2 osiąga 94 procent. Przy 148 g/m2 dochodzi do 96 procent. Wewnątrz gatunku zależność jest realna. Rozjeżdża się dopiero przy porównywaniu różnych papierów.
Pytaj o procent, nie o gramy
Prosząc drukarnię o papier na notes, podaj oczekiwaną nieprzezroczystość, nie tylko gramaturę. 90 g/m2 o wysokim opacity bywa lepsze niż 120 g/m2 o niskim. Grubszy papier to też cięższa i droższa paczka.
Biel to nie nieprzezroczystość
Tu wpada druga częsta pomyłka. Biel papieru myli się z nieprzezroczystością. To dwie różne rzeczy. Biel mówi, ile światła kartka odbija. Nieprzezroczystość mówi, ile światła przez nią nie przechodzi. Bardzo biały papier potrafi mocno prześwitywać.
Biel mierzy się jako procent odbitego światła niebieskiego przy długości fali 457 nm. To zupełnie inna metoda niż pomiar zasłaniania druku. Wysoka biel nie oznacza wysokiej nieprzezroczystości. Można mieć śnieżnobiały papier, który słabo kryje pismo z drugiej strony.
Do tego biel ma kilka norm i każda daje inną liczbę. Jest biel ISO 2470-1, biel D65 według ISO 2470-2 i starsza metoda TAPPI T452, znana jako GE. Ta sama próbka dostanie trzy różne wyniki. Dlatego liczby z karty czyta się razem z podaną normą, a nie porównuje samych cyfr między papierami.
Jest jeszcze CIE whiteness, kolejny parametr, mierzony normą ISO 11475. W karcie Magno Volume podano go osobno, jako 127 procent. Biel, whiteness i nieprzezroczystość to trzy niezależne kolumny. Tylko ta ostatnia mówi cokolwiek o przebijaniu.
| Parametr | Co mierzy | Norma |
|---|---|---|
| Gramatura | Masa arkusza na metr kwadratowy | ISO 536 |
| Grubość i pulchność | Grubość i objętość właściwą | ISO 534 |
| Nieprzezroczystość | Ile druku spod spodu zasłania kartka | ISO 2471 |
| Biel | Odbicie światła przy 457 nm | ISO 2470-1 |
| CIE whiteness | Białość w świetle D65 | ISO 11475 |
Prześwitywanie a fizyczne przebicie tuszu
Nieprzezroczystość opisuje jedną stronę problemu. Optyczne prześwitywanie. Kartka jest na tyle przezierna, że widać przez nią druk lub pismo z drugiej strony. Litery majaczą, ale papier zostaje czysty. Tu liczba z karty działa i wyższy procent pomaga.
Jest jednak drugi mechanizm, którego opacity nie łapie. Fizyczne przebicie tuszu na wylot. Tusz wsiąka w papier i wychodzi po drugiej stronie jako realna plama. To już nie optyka, tylko chłonność i sam atrament. Tego żadna wartość nieprzezroczystości nie przewidzi.
I tu wchodzi pisak. Cienkopisy alkoholowe, typu marker, mają rzadki tusz na rozpuszczalniku. Rozlewa się szeroko i chętnie schodzi na drugą stronę. Długopisy, pisaki żelowe i wodne kładą mniej tuszu i schną bliżej powierzchni. Ten sam papier przy markerze przebije, a przy długopisie zostanie czysty.
Grubość końcówki też robi różnicę. Cienka stalówka kładzie mniej tuszu i rzadziej przebija. Szeroki marker zalewa włókna i przechodzi łatwiej. Papier do notesu dobiera się więc pod najgorszy przypadek użycia. Jeśli ktoś sięgnie po gruby pisak, papier musi go znieść. Dlatego sama karta techniczna nie wystarcza do decyzji.
Opacity nie zatrzyma markera
Wysoka nieprzezroczystość rozwiązuje prześwitywanie, ale nie chroni przed markerem alkoholowym, który wsiąka na wylot. Jeśli notes ma znosić grube pisaki, testuj papier tym samym atramentem, którego będzie używał odbiorca. Karta techniczna tego nie powie.
Jak czytać kartę techniczną, żeby notes nie przebijał
Karta papieru wygląda groźnie, ale do notesu wystarczy kilka ruchów. Nie chodzi o zrozumienie każdej rubryki. Chodzi o znalezienie właściwego wiersza i przeczytanie go razem z normą.
Znajdź wiersz opacity
Szukaj pozycji nieprzezroczystość albo opacity, podanej w procentach. To ona odpowiada za przebijanie, nie gramatura ani biel. Im wyżej, tym mniej widać przez kartkę.
Sprawdź, jaka norma za nią stoi
Przy nieprzezroczystości powinno być ISO 2471. Przy bieli zobaczysz ISO 2470-1, ISO 2470-2 albo TAPPI. To różne metody i różne liczby, więc nie porównuj ich między sobą.
Porównuj papiery po opacity, nie po gramach
Dwa papiery o tej samej gramaturze mogą różnić się o kilka punktów opacity. Lżejszy o wyższym procencie zasłoni druk lepiej niż cięższy o niższym.
Odczytaj wykończenie powierzchni
Wersja matowa i błyszcząca tego samego papieru mają inne opacity. Różnica bywa niewielka, ale przy granicznym papierze potrafi przeważyć.
Zamów próbkę i zapisz ją swoim pisakiem
Karta opisuje optykę, nie chłonność tuszu. Fizyczne przebicie markera sprawdzisz tylko na próbce, tym atramentem, którego naprawdę użyjesz.
Jedna uwaga na koniec tej listy. Podane tu liczby pochodzą z papierów powlekanych. Notesy częściej robi się na papierze offsetowym, niepowlekanym i pulchnym. Mechanizm jest ten sam, ale konkretne procenty będą inne. Różnicę między tymi rodzajami rozkłada tekst papier offsetowy czy kredowy, który wybrać.
FAQ: papier do notesu a przebijanie tuszu
Nie. W obrębie jednego gatunku grubszy zwykle zasłania lepiej. Ale między różnymi papierami lżejszy o wyższej nieprzezroczystości potrafi bić cięższy. Galerie Art Silk 148 g/m2 daje 97 procent, a cięższy HannoArt Gloss 216 g/m2 tylko 96 procent.
Gramatura to złe kryterium. Zamiast niej patrz na nieprzezroczystość w procentach, podaną według ISO 2471. Dobrze kryjące 90 g/m2 bywa lepsze od słabego 120 g/m2. Grubszy papier to też cięższy i droższy notes.
Nie, to inny parametr. Biel mierzy odbicie światła przy 457 nm, nie zdolność zasłaniania druku. Bardzo biały papier potrafi mocno prześwitywać. Za przebijanie odpowiada wyłącznie nieprzezroczystość.
Bo to dwa różne zjawiska. Prześwitywanie zależy od papieru i mierzy je opacity. Fizyczne przebicie na wylot zależy od tuszu. Marker alkoholowy wsiąka mocniej niż długopis czy pisak żelowy i przejdzie tam, gdzie długopis zostawi kartkę czystą.
Nie. Kratka, linie czy kropki to tylko nadruk na kartce i nie zmieniają nieprzezroczystości papieru. O samym doborze liniatury pisze tekst notes w kratkę, w linie czy w kropki.
Sam nadruk kratki czy linii nie. Ale notes zapisuje się po obu stronach kartki, więc pracuje ona z dwóch stron naraz. Dlatego do notesu bierze się papier o wyższej nieprzezroczystości niż do jednostronnej ulotki. Ten sam papier w notesie prześwituje mocniej, bo obie strony są zapisane.
Dobierzemy papier, który nie przebija
Drukujemy notesy i patrzymy na nieprzezroczystość papieru, nie tylko na gramaturę. Powiesz nam, jakim pisakiem będziesz pisać, a my dobierzemy papier, który to zniesie. Jeśli zamawiasz notes firmowy z logo, poprosimy o próbny zapis, zanim ruszy cały nakład. Tyle wystarczy, żeby reklamacja o przebijaniu nie wróciła.
Wolisz sprawdzić sam? Podeślemy próbnik papierów, żebyś zapisał je swoim pisakiem. Zobaczysz na własne oczy, który arkusz prześwituje, a który zostaje czysty. To trwa chwilę, a oszczędza rozczarowania przy całym nakładzie. Lepiej stracić kartkę na test niż tysiąc kartek na reklamację.
Masz projekt do wydrukowania?
Potrzebujesz profesjonalnego druku? Porozmawiajmy o Twoim projekcie.
