[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"cms-guides-pl":3,"cms-guide-gdzie-wydrukowac-ksiazke-pl":75,"alternates:guides:gdzie-wydrukowac-ksiazke":350},[4,15,24,34,43,52,61,68],{"id":5,"slug":6,"title":7,"description":8,"author":9,"readTime":10,"category":11,"coverUrl":12,"publishedAt":13,"updatedAt":14},5,"jak-wydrukowac-ksiazke","Jak wydrukować książkę?","Od pliku po ostatnią sztukę z magazynu: format, oprawa, papier, offset czy cyfra, plik produkcyjny, umowa na kolor, ISBN i egzemplarz obowiązkowy.","Wojciech Hunkiewicz","16 min","Książki i self-publishing","https://media.mcpdruk.com/media/gxj4hjy9ov/jak-wydrukowac-ksiazke.webp",1779818245960,1784640270930,{"id":16,"slug":17,"title":18,"description":19,"author":9,"readTime":20,"category":11,"coverUrl":21,"publishedAt":22,"updatedAt":23},4,"gdzie-wydrukowac-ksiazke","Gdzie wydrukować książkę: jak wybrać drukarnię","Jak wybrać drukarnię do książki: park maszynowy, cyfra czy offset, oprawy, papier, plik produkcyjny, ISBN i egzemplarz obowiązkowy. Dla autorów i wydawnictw.","12 min","https://media.mcpdruk.com/media/6hveeatzn4/gdzie-wydrukowac-ksiazke.webp",1779818245886,1784640270031,{"id":25,"slug":26,"title":27,"description":28,"author":9,"readTime":29,"category":30,"coverUrl":31,"publishedAt":32,"updatedAt":33},3,"drukowanie-ksiazki-z-pdf","Drukowanie książki z PDF","Jak wyeksportować plik produkcyjny książki: spady, rozdzielczość, PDF/X-4 czy PDF/X-1a, kiedy cyfra wygrywa z offsetem oraz ISBN i egzemplarz obowiązkowy.","15 min","Papier i pliki do druku","https://media.mcpdruk.com/media/07ydyrptol/drukowanie-ksiazki-z-pdf.webp",1779818245811,1784640272975,{"id":35,"slug":36,"title":37,"description":38,"author":9,"readTime":39,"category":11,"coverUrl":40,"publishedAt":41,"updatedAt":42},2,"wydrukuj-wlasna-ksiazke","Wydrukuj własną książkę: przewodnik dla autora","Format, nakład, oprawa, ISBN i egzemplarz obowiązkowy. Co domykasz przed wysłaniem pliku do drukarni i skąd bierze się próg opłacalności offsetu.","10 min","https://media.mcpdruk.com/media/g12ilrxwyr/wydrukuj-wlasna-ksiazke.webp",1779818245730,1784640272261,{"id":44,"slug":45,"title":46,"description":47,"author":9,"readTime":48,"category":30,"coverUrl":49,"publishedAt":50,"updatedAt":51},1,"jak-przygotowac-pliki-do-druku","Jak przygotować pliki do druku?","Spad, rozdzielczość, output intent, TAC, osadzone fonty i wybór między PDF/X-1a a PDF/X-4. Przy każdej liczbie warunek, od którego ta liczba zależy.","7 min","https://media.mcpdruk.com/media/ks9sxz1a63/jak-przygotowac-pliki-do-druku.webp",1779818245641,1784640273137,{"id":53,"slug":54,"title":55,"description":56,"author":9,"readTime":57,"category":58,"coverUrl":59,"publishedAt":57,"updatedAt":60},24,"rozporzadzenie-maszynowe-2023-1230-a-druk-instrukcji","Rozporządzenie maszynowe 2023/1230 a druk instrukcji","20 stycznia 2027 r. rozporządzenie maszynowe 2023/1230 zastępuje dyrektywę 2006/42/WE. Kalendarz dat, zakres, maszyny sprzed zmiany i kontrola w Polsce.",null,"Wiedza specjalistyczna","https://media.mcpdruk.com/media/bo514thbbr/rozporzadzenie-maszynowe-2023-1230-a-druk-instrukcji.webp",1784640275411,{"id":62,"slug":63,"title":64,"description":65,"author":9,"readTime":57,"category":58,"coverUrl":66,"publishedAt":57,"updatedAt":67},25,"co-musi-zawierac-instrukcja-obslugi","Co musi zawierać instrukcja obsługi maszyny","24 punkty załącznika III, progi hałasu, ryzyko resztkowe i rysunki w podziałce. Co musi zawierać instrukcja obsługi maszyny i jak to przekłada się na strony.","https://media.mcpdruk.com/media/qn541umssn/co-musi-zawierac-instrukcja-obslugi.webp",1784640273961,{"id":69,"slug":70,"title":71,"description":72,"author":9,"readTime":57,"category":58,"coverUrl":73,"publishedAt":57,"updatedAt":74},29,"sklad-instrukcji-technicznej-i-piktogramy","Piktogramy ISO 7010 w instrukcji: skład i druk","Piktogramy ISO 7010 w instrukcji: podział ról między ISO 3864, żółty i czerwony w rastrze, wektor zamiast bitmapy, układ dwułamowy i preflight PDF/X-4.","https://media.mcpdruk.com/media/948r0kpzyi/sklad-instrukcji-technicznej-i-piktogramy.webp",1784640276027,{"id":16,"slug":17,"title":18,"description":19,"author":9,"readTime":20,"updatedNote":57,"coverUrl":21,"coverAlt":76,"body":77,"seo":348,"publishedAt":22,"updatedAt":23},"Czterozespołowa arkuszowa maszyna offsetowa w hali drukarni, kolejne zespoły farbowe oznaczone numerami od 1 do 4 ustawione w rząd, z pulpitami sterowniczymi i ciemnym wykładaniem arkuszy na pierwszym planie",[78,81,85,88,90,92,94,96,101,103,105,107,109,117,119,121,123,125,127,129,137,139,141,143,171,173,175,177,179,183,188,190,192,194,196,198,200,204,206,208,210,212,214,217,219,221,236,238,242,244,246,248,250,255,257,259,261,263,273,275,277,279,281,289,291,293,295,297,299,301,306,308,310,312,314,316,318,320,322,324],{"type":79,"text":80},"paragraph","Pytanie brzmi prosto, a odpowiedź rozjeżdża się na kilkanaście decyzji. Technologia druku, oprawa, papier, format, plik, formalności wydawnicze. Każda z nich potrafi zepsuć nakład albo podnieść rachunek. Poniżej rozkładamy je po kolei, w tej samej kolejności, w jakiej pojawiają się w realnym zleceniu.",{"type":82,"photos":83,"caption":84},"photo-compare","oprawy-ksiazka","Cztery oprawy ksiazki, ktore realizujemy.",{"type":86,"level":35,"text":87},"heading","Kiedy druk domowy wystarczy, a kiedy potrzebujesz drukarni",{"type":79,"text":89},"Próg nie leży w liczbie sztuk. Leży w tym, co się z książką stanie. Jeśli drukujesz dziesięć egzemplarzy dla rodziny i znajomych, domowa drukarka i bindownica dowiozą. Kiedy książka ma iść do dystrybucji, do księgarni, na targi albo do recenzenta, wtedy zaczyna się drukarnia.",{"type":79,"text":91},"Drukarka biurkowa nie ma jak zrobić z arkuszy bloku. Nie ma czym sfrezować grzbietu, zalać go klejem na gorąco ani obciąć bloku z trzech stron na jednej krajarce. Zszywacz i klej w sztyfcie to nie oprawa. Blok rozjedzie się po trzecim otwarciu.",{"type":79,"text":93},"Sam wydruk też odstaje. Tusz atramentowy rozmywa się przy wilgoci i blaknie. Toner biurowy kładzie się nierówno na papierze o wyższej gramaturze. Podajnik domowej drukarki ma tolerancję podawania arkusza rzędu kilku milimetrów. Przy książce ta tolerancja zjada marginesy, więc strona 40 ma inny margines niż strona 41.",{"type":79,"text":95},"Sto egzemplarzy z domowej drukarki to sto różnych książek. Kolor pływa, przycięcie pływa, grzbiet pływa. Drukarnia trzyma pomiar koloru i procedury kontrolne, dlatego egzemplarz numer 1 i egzemplarz numer 1000 wychodzą takie same.",{"type":97,"variant":98,"title":99,"text":100},"callout","tip","Prosty test","Zadaj sobie jedno pytanie. Czy ktoś zapłaci za tę książkę albo oceni ją publicznie? Jeśli tak, idziesz do drukarni. Jeśli nie, drukarka w domu wystarczy.",{"type":86,"level":35,"text":102},"Cyfra czy offset: gdzie realnie leży próg opłacalności",{"type":79,"text":104},"Internet odpowiada na to pytanie liczbą udającą pewnik. Raz przeczytasz, że offset zaczyna się od 300 sztuk. Raz, że od 1000. Obie liczby są wyrwane z kontekstu.",{"type":79,"text":106},"Próg przejścia z cyfry na offset leży zwykle gdzieś między 300 a 1000 egzemplarzy. Gdzie dokładnie, zależy od twojej książki. Nie ma jednej liczby, bo nie ma jednej książki.",{"type":79,"text":108},"Offset ma wysoki koszt startu i niski koszt każdej kolejnej odbitki. Trzeba naświetlić formy drukowe, przyrządzić maszynę i dojść do koloru. To wszystko razem nazywa się przygotowalnia i kosztuje tyle samo przy 500 i przy 5000 egzemplarzy. Cyfra nie ma prawie żadnego startu, ale każdy arkusz kosztuje tyle co poprzedni. Krzywe przecinają się w jednym punkcie. Ten punkt nie stoi w miejscu. Przesuwa go specyfikacja twojej książki.",{"type":110,"ordered":111,"items":112},"list",false,[113,114,115,116],"Format wobec arkusza maszynowego. Ile stron zmieści się na jednym arkuszu offsetowym, wynika z serii formatów ISO 216 i arkuszy nieobciętych ISO 217. Format oszczędny daje mniej form. Format nietypowy daje odpad i więcej form.","Liczba stron. Arkusz po zadrukowaniu składa się na kilkanaście stron i to jest składka. Każda składka to kolejny komplet form do naświetlenia. Koszt startu offsetu rośnie liniowo z liczbą składek, koszt cyfry rośnie liniowo z nakładem. Gruba książka przesuwa próg w górę.","Kolorystyka bloku. Blok czarno-biały potrzebuje jednej formy na stronę arkusza, pełny CMYK czterech. Czerń przesuwa próg w górę, kolor w dół.","Uszlachetnienia i typ oprawy. Folia, lakier wybiórczy czy tłoczenie na okładce mają własną przygotowalnię. Doliczają się do kosztu startu i przesuwają próg w górę.",{"type":79,"text":118},"Dlatego nie pytaj drukarni, od ilu sztuk opłaca się offset. To pytanie bez odpowiedzi. Podaj format, liczbę stron, kolorystykę i nakład, i poproś o porównanie obu technologii na twojej specyfikacji. Dobry technolog policzy to w kilka minut. Jeśli słyszysz jedną liczbę bez pytań o resztę, masz przed sobą handlowca.",{"type":86,"level":35,"text":120},"Park maszynowy drukarni: co sprawdzić, zanim wyślesz plik",{"type":79,"text":122},"Park maszynowy brzmi jak żargon, a znaczy jedną rzecz. Co drukarnia ma u siebie, a po co musi jechać do kogoś innego.",{"type":79,"text":124},"Najwygodniejszy układ to dostawca z obiema technologiami pod jednym dachem. Wtedy nikt nie wciska ci offsetu przy 200 sztukach ani cyfry przy 3000, bo obie maszyny stoją na tej samej hali. Drukarnia z jedną technologią zawsze doradzi tę, którą ma. Nie ze złej woli, tylko z arytmetyki.",{"type":79,"text":126},"Druk to połowa roboty. Oprawa to druga połowa. Oprawa twarda ma osobny ciąg: trzeba obłożyć tekturę okładkową, wkleić wyklejki, czyli kartki łączące blok z okładką, i zaokrąglić grzbiet. Zapytaj wprost, czy drukarnia robi to u siebie, czy zleca dalej. To wpływa na termin i na to, kto odpowiada za reklamację. Podwykonawca w łańcuchu oznacza jeden transport więcej i jeden telefon więcej, gdy coś pójdzie nie tak.",{"type":79,"text":128},"O to warto zapytać każdą drukarnię, do której wysyłasz zapytanie ofertowe.",{"type":110,"ordered":130,"items":131},true,[132,133,134,135,136],"Drukujecie mój nakład cyfrowo czy offsetowo i dlaczego akurat tak?","Oprawę robicie u siebie czy u podwykonawcy?","Kto sprawdza mój plik przed maszyną i czy odezwiecie się, jeśli coś w nim nie gra?","Ile razy drukowaliście książkę w moim formacie i nakładzie?","Co się dzieje, jeśli nakład wyjdzie o 5% mniejszy, niż zamówiłem?",{"type":79,"text":138},"Odpowiedzi mówią więcej niż lista maszyn na stronie. Zwróć uwagę też na to, jak szybko przychodzą i czy ktoś dopytuje o twoją specyfikację. Ten sam kontakt będziesz mieć w trakcie produkcji.",{"type":86,"level":35,"text":140},"Oprawy książkowe i do czego która pasuje",{"type":79,"text":142},"Oprawa decyduje o tym, jak książka leży w ręce i ile przeżyje. Wybór jest węższy, niż się wydaje, bo typ publikacji zwykle sam go narzuca.",{"type":144,"head":145,"rows":149,"caption":170},"table",[146,147,148],"Oprawa","Do czego pasuje","Co ją ogranicza",[150,154,158,162,166],[151,152,153],"Miękka klejona (KBS, czyli klejenie bezszwowe: grzbiet sfrezowany i zalany klejem, bez nitki)","Beletrystyka, poradniki, publikacje naukowe, wszystko od kilkudziesięciu stron w górę","Grzbiet klejony na gorąco. Książka nie leży płasko otwarta. Bardzo cienki blok źle się frezuje.",[155,156,157],"Szyto-klejona miękka","Podręczniki, książki do wielokrotnego czytania, publikacje z długim życiem","Dłuższy i droższy ciąg introligatorski niż samo klejenie.",[159,160,161],"Twarda introligatorska","Albumy, monografie, książki prezentowe i kolekcjonerskie","Osobny ciąg introligatorski i dłuższy termin. Przy cienkim bloku traci sens.",[163,164,165],"Zeszytowa (na zszywki)","Broszury, ziny, katalogi, cienkie publikacje","Grubość bloku i creep. Liczba stron musi dzielić się przez 4.",[167,168,169],"Spiralowana","Skoroszyty, materiały warsztatowe, książki kucharskie","Wygląd użytkowy. Grzbiet bez nadruku.","Typ publikacji zwykle sam wskazuje oprawę.",{"type":79,"text":172},"Przy oprawie zeszytowej krąży liczba 64 stron podawana jako granica. To skrót myślowy i w tej formie wprowadza w błąd. Oprawa zeszytowa działa do momentu, w którym blok jest na tyle cienki, że zszywka go trzyma, a przesunięcie strony przy przycinaniu nie zjada marginesów wewnętrznych. To przesunięcie nazywa się creep. Im grubszy blok, tym bardziej strony środkowe wychodzą na zewnątrz i tym więcej ucina im krajarka.",{"type":79,"text":174},"Granicę wyznacza więc grubość bloku, czyli gramatura razy liczba kartek, a nie sama liczba stron. 64 strony na papierze 70 g i 64 strony na kredzie 170 g to dwa zupełnie inne bloki. Cienki papier przesuwa granicę w górę, kreda w dół. Sprawdzaj to na makiecie z docelowego papieru.",{"type":86,"level":35,"text":176},"Papier i format: co wybrać do beletrystyki, albumu i książki dziecięcej",{"type":79,"text":178},"Do bloku bierze się w praktyce jeden z trzech papierów.",{"type":180,"schema":181,"caption":182},"figure","formaty","Formaty w rzeczywistej proporcji.",{"type":110,"ordered":111,"items":184},[185,186,187],"Offsetowy biały, niepowlekany. Domyślny wybór do beletrystyki i poradników. Chłonie farbę, nie odbija światła, dobrze się czyta przy lampie.","Offsetowy ecru, czyli kremowy. To samo co wyżej, tylko w cieplejszym odcieniu. Mniej męczy oczy przy długim czytaniu. Standard w powieściach.","Kreda matowa lub błyszcząca. Do albumów, książek ze zdjęciami i publikacji dziecięcych z pełnokolorową ilustracją. Trzyma nasycenie i detal. Odbija światło, więc do prozy się nie nadaje.",{"type":79,"text":189},"O dwie rzeczy prawie nikt nie pyta, a widać je w gotowej książce. Pierwsza to kierunek włókna. Włókno ma biec równolegle do grzbietu. ISO 216 wprost przewiduje oznaczanie kierunku włókna na arkuszu, bo to nie jest detal. Włókno w poprzek daje książkę, która nie chce się otwierać i faluje przy zmianie wilgotności.",{"type":79,"text":191},"To samo 90 g może dać różną grubość kartki. Jeden papier jest pulchny, drugi zbity. Dwa papiery 90 g o różnej grubości kartki dadzą grzbiety różniące się o kilka milimetrów. A grzbiet trzeba zaprojektować z góry, bo idzie na nim tytuł. Przy zamówieniu pytaj, jak grube są kartki przy tej gramaturze. Sama gramatura nie powie ci, jak gruby wyjdzie grzbiet. Różnicę między papierem offsetowym a kredowym rozkładamy na części [w osobnym artykule](/blog/papier-offsetowy-czy-kredowy-ktory-wybrac).",{"type":79,"text":193},"Format też nie jest dowolny. Formaty z serii ISO 216 dzielą arkusz bez odpadu, bo tak są skonstruowane. Format nietypowy zawsze kosztuje więcej papieru, bo reszta arkusza idzie na ścinki. Nietypowy format bywa świadomą decyzją projektową i wtedy jest w porządku. Problem zaczyna się wtedy, gdy format wyszedł z ustawień domyślnych w programie i nikt go nie sprawdził.",{"type":86,"level":35,"text":195},"Plik produkcyjny: PDF/X, spady, kolor i fonty osadzone",{"type":79,"text":197},"Na tym etapie przepada najwięcej dni. Rzadko na maszynie. Zwykle na pliku, który wrócił do poprawy.",{"type":79,"text":199},"Standard wymiany danych do druku to rodzina norm ISO 15930, znana jako PDF/X. Preferujemy PDF/X-4, czyli ISO 15930-7, na którym opiera się specyfikacja Ghent Workgroup GWG2015. Ghent Workgroup wydał od tego czasu nowszy zestaw GWG2022. My pracujemy na GWG2015. PDF/X-1a, czyli ISO 15930-4, przyjmujemy dla starszych workflowów. Oba są normami i oba działają. Zwykły PDF wyeksportowany z Worda normą nie jest.",{"type":97,"variant":201,"title":202,"text":203},"warning","Fontów nie zamieniaj na krzywe","Rada \"zamień teksty na krzywe\" jest sprzeczna z PDF/X. Cała rodzina ISO 15930 opiera się na osadzaniu fontów w pliku, a nie na rasteryzacji tekstu. Krzywe to obejście z czasów, gdy osadzanie bywało zawodne. Dziś szkodzą. Blokują preflight, czyli automatyczne sprawdzenie pliku przed drukiem, więc technolog nie zweryfikuje, czy tekst w ogóle jest tekstem. Uniemożliwiają poprawienie literówki przed maszyną, bo litera przestaje być literą. Psują cienkie szeryfy przy rasteryzacji. Odbierają PDF-owi dostępność, bo czytnik ekranu nie ma czego czytać. Osadzaj fonty.",{"type":79,"text":205},"Spady po 3 mm z każdej strony, żeby krajarka miała z czego ciąć. Grafika w CMYK. Obrazy w 300 dpi w skali 1:1. Czerń tekstu na samym K. Jeśli złożysz ją z czterech farb, przy najmniejszym rozpasowaniu litery dostaną kolorową obwódkę.",{"type":79,"text":207},"Jeśli zależy ci na przewidywalnym kolorze, plik i proof mają chodzić na tym samym profilu. Do offsetu arkuszowego na papierze powlekanym używa się profilu FOGRA39 albo jego następcy FOGRA51. Do niepowlekanego FOGRA47, a przy papierach z rozjaśniaczami optycznymi FOGRA52. Profil zapisany w pliku to zapis tego, na jakim kolorze się umówiliśmy.",{"type":79,"text":209},"Osadzone fonty mają jeszcze jeden sens, całkiem praktyczny. Tylko wtedy technolog może przeczytać tekst i zgłosić ci błąd przed drukiem. Literówka w tytule na grzbiecie wyłapana na tym etapie to koszt jednego telefonu. Ta sama literówka na krzywych jedzie na maszynę i wraca jako nakład do wyrzucenia. Krok po kroku przez przygotowanie pliku przechodzimy [w osobnym poradniku](/poradniki/jak-przygotowac-pliki-do-druku).",{"type":86,"level":35,"text":211},"ISBN i egzemplarz obowiązkowy: formalności, które spadają na ciebie",{"type":79,"text":213},"Drukarnia wydrukuje ci książkę i na tym jej rola się kończy. Formalności wydawnicze zostają po twojej stronie. Autorzy self-publishingowi odkrywają to zwykle po fakcie, gdy nakład stoi już w garażu.",{"type":180,"schema":215,"caption":216},"spady","Spad, linia ciecia i obszar bezpieczny.",{"type":79,"text":218},"Zacznij od ISBN. W Polsce nadaje go Biblioteka Narodowa, a konkretnie Zespół Zadaniowy do spraw znormalizowanych numerów wydawnictw ISBN i ISMN. Wniosek składasz przez serwis e-isbn.pl. Kontakt: bnisbn@bn.org.pl, telefon 22 608 24 10, adres al. Niepodległości 213 w Warszawie. Informacja o przydzielonych numerach oraz o nazwie i adresie wydawcy trafia dalej, do International ISBN Agency w Londynie. Numer zamawiasz przed drukiem, bo idzie na okładkę i na stronę redakcyjną.",{"type":79,"text":220},"Drugi obowiązek to egzemplarz obowiązkowy. Podstawa prawna to ustawa z 7 listopada 1996 r. o obowiązkowych egzemplarzach bibliotecznych, Dz.U. 1996 nr 152 poz. 722, tekst jednolity Dz.U. 2018 poz. 545, obowiązująca od 24 marca 1997 r. Sama ustawa podaje tylko liczby dla poszczególnych bibliotek: po dwa egzemplarze dla Biblioteki Narodowej i Biblioteki Jagiellońskiej, po jednym dla pozostałych bibliotek uprawnionych, art. 5 ust. 1 i 3. Próg 100 egzemplarzy oraz wykaz bibliotek wynikają z rozporządzenia Ministra Kultury i Sztuki z 6 marca 1997 r., Dz.U. 1997 nr 29 poz. 161 ze zm., załącznik nr 1. Stąd dwie liczby.",{"type":222,"stats":223},"stat-grid",[224,227,230,233],{"value":225,"label":226},"17 egzemplarzy","Nakład powyżej 100 sztuk: 2 do Biblioteki Narodowej, 2 do Biblioteki Jagiellońskiej, po 1 do pozostałych 13 bibliotek uprawnionych",{"value":228,"label":229},"2 egzemplarze","Nakład do 100 sztuk: 1 do Biblioteki Narodowej, 1 do Biblioteki Jagiellońskiej",{"value":231,"label":232},"Bez opłat","Przesyłki egzemplarzy obowiązkowych do bibliotek uprawnionych są zwolnione z opłat pocztowych, art. 7 ustawy",{"value":234,"label":235},"Grzywna","Kara za uchylanie się od przekazania egzemplarza obowiązkowego, art. 8 ust. 1, tryb wykroczeniowy",{"type":79,"text":237},"Wysyłasz sam. Biblioteka Narodowa nie rozsyła egzemplarzy za ciebie. Wykaz bibliotek uprawnionych oraz zasady i tryb przekazywania określa to samo rozporządzenie z 6 marca 1997 r. BN i Biblioteka Jagiellońska mają obowiązek wieczystego archiwizowania po jednym egzemplarzu, art. 5 ust. 4. Twoja książka zostaje tam na zawsze i to jest chyba najlepsza strona tego obowiązku.",{"type":97,"variant":239,"title":240,"text":241},"info","Druk w Polsce dla wydawcy zagranicznego","Art. 3 ust. 2 ustawy rozciąga obowiązek także na bezpośredniego producenta dzieła wyprodukowanego w kraju dla wydawcy zagranicznego. Przy druku w polskiej drukarni dla wydawcy spoza kraju obowiązek dotyczy więc również samej drukarni. Jeśli to twój przypadek, ustal z drukarnią, kto wysyła, zanim nakład wyjedzie z hali.",{"type":79,"text":243},"Obowiązek obejmuje kolejne wydania tego samego dzieła, wydania bibliofilskie i reprinty wcześniej publikowanych dzieł, art. 3 ust. 3. Jeśli wydajesz to samo dzieło w różnych standardach edytorskich, obowiązek odnosi się do standardu najwyższego, art. 3 ust. 4. Z obowiązku wyłączone są między innymi druki do użytku służbowego organów administracji, druki do użytku wewnętrznego organizacji, druki artystyczne o charakterze oryginału, druki do użytku osobistego oraz formularze, bilety, etykiety i opakowania, art. 4 ust. 1.",{"type":86,"level":35,"text":245},"Papier z odpowiedzialnego źródła: FSC i PEFC w praktyce zamówienia",{"type":79,"text":247},"FSC i PEFC to dwa systemy certyfikacji leśnej. W praktyce zamówienia sprowadzają się do jednego pytania. Czy na książce może stanąć logo i czy masz na to papier.",{"type":79,"text":249},"Etykiety produktowe FSC nie znaczą tego samego.",{"type":110,"ordered":111,"items":251},[252,253,254],"FSC 100%. Całe włókno pochodzi z lasów certyfikowanych w systemie FSC.","FSC Mix. Mieszanka włókna z lasów certyfikowanych, materiału z recyklingu i źródeł kontrolowanych. Najczęstszy wariant na papierach książkowych.","FSC Recycled. Włókno w całości pochodzi z odzysku.",{"type":79,"text":256},"Kiedy to ma znaczenie? Gdy klientem końcowym jest instytucja publiczna, korporacja z polityką zakupową albo wydawnictwo, które deklaruje certyfikat w stopce. Wtedy certyfikat jest warunkiem przyjęcia nakładu.",{"type":79,"text":258},"Jak to zapisać w zapytaniu? Konkretnie. Zamiast \"papier ekologiczny\" napisz \"blok na papierze z certyfikatem FSC Mix, logo FSC na stronie redakcyjnej\". Certyfikat działa w łańcuchu dostaw, więc sam papier nie wystarczy. Drukarnia musi mieć własny numer certyfikatu, żeby postawić logo na twojej książce. Zapytaj o ten numer, zanim obiecasz cokolwiek klientowi.",{"type":86,"level":35,"text":260},"Co realnie wpływa na koszt druku książki",{"type":79,"text":262},"Cen na tej stronie nie znajdziesz i jest to świadome. Cena książki bez specyfikacji to zgadywanka, a zgadywanka zawsze rozjeżdża się z fakturą. Zamiast tego pokazujemy, co tę cenę tworzy. Jeśli rozumiesz zmienne, rozumiesz też, dlaczego dwie oferty potrafią różnić się o połowę.",{"type":110,"ordered":111,"items":264},[265,266,267,268,269,270,271,272],"Nakład. Rozkłada koszty startu na egzemplarze. Ta sama książka w 200 i w 2000 sztuk to inny koszt jednostkowy.","Liczba stron i wynikająca z niej liczba składek. Każda składka to papier, forma i przebieg przez maszynę.","Format wobec arkusza maszynowego. Format oszczędny wykorzystuje arkusz, nietypowy generuje ścinki.","Kolorystyka bloku. Druk kolorowy bloku podnosi koszt wyraźnie. Skala zależy od pokrycia farbą i od tego, czy kolor idzie na całym nakładzie stron, czy tylko na wkładce ilustracyjnej.","Gramatura i rodzaj papieru. Papier to zwykle największa pozycja materiałowa. Kreda wycenia się inaczej niż offset, ecru inaczej niż biały.","Typ oprawy. Oprawa twarda dokłada osobny etap introligatorski, z własnymi materiałami i własnym czasem.","Uszlachetnienia okładki. Folia, lakier wybiórczy, tłoczenie i złocenie mają koszt przygotowalni i koszt przebiegu. Rozkładamy je [w osobnym artykule](/blog/uszlachetnianie-druku-folia-lakier-uv-tloczenie).","Proof. Odbitka próbna to osobna pozycja. Kosztuje mniej niż nakład wydrukowany na złym kolorze.",{"type":79,"text":274},"Konkretną kwotę podajemy w wycenie na twoją specyfikację. Wyślij konfigurację przez formularz zapytania: format, liczba stron, kolorystyka, papier, oprawa, nakład i miejsce dostawy. Odeślemy cenę za pełny nakład w tej konfiguracji.",{"type":86,"level":35,"text":276},"Jak czytać ofertę drukarni i o co zapytać przed zleceniem",{"type":79,"text":278},"Oferty wyglądają podobnie, a znaczą różne rzeczy. Różnicę robi to, czego w ofercie nie ma. Brakująca pozycja zwykle wraca jako doliczenie, i to w najgorszym możliwym momencie.",{"type":79,"text":280},"Wycena, którą da się porównać z inną, ma zawierać komplet.",{"type":110,"ordered":111,"items":282},[283,284,285,286,287,288],"Pełną specyfikację: format po obcięciu, liczbę stron, papier bloku z gramaturą i nazwą, papier okładki, kolorystykę bloku i okładki, typ oprawy.","Przygotowalnię, czyli wszystko, co dzieje się z plikiem przed pierwszą odbitką: rozmieszczenie stron na arkuszu (impozycja), naświetlenie form drukowych i ustawienie maszyny na kolor. Jeśli tego nie ma na liście, zapytaj wprost, czy mieści się w cenie.","Proof: czy jest, w jakiej formie i czy jest wliczony.","Termin liczony od akceptacji pliku, a nie od złożenia zamówienia.","Dostawę: sposób, adres, forma opakowania.","Warunki nakładu: dopuszczalne odchylenie w górę i w dół oraz sposób rozliczenia różnicy.",{"type":79,"text":290},"Poproś o próbki papieru. Chodzi o fizyczne arkusze tej gramatury, którą wybierasz. Próbnik z nazwami handlowymi nic ci nie powie. Papier trzeba wziąć do ręki i obejrzeć pod lampą. Ekran tego nie pokaże. Dobra drukarnia wyśle próbki bez marudzenia, bo woli twoje wątpliwości teraz niż reklamację potem.",{"type":79,"text":292},"Jeśli jesteś wydawnictwem i rozliczasz się z autorami, zwróć uwagę na fakturę i na umowę. Faktura ma opisywać zlecenie na tyle dokładnie, żeby dało się przypisać koszt do konkretnego tytułu. Umowa ma określać, co dzieje się przy wadzie nakładu: kto drukuje ponownie, w jakim terminie i na czyj koszt. Brzmi jak formalność do chwili, w której grzbiety zaczynają pękać na trzystu egzemplarzach.",{"type":86,"level":35,"text":294},"Terminy, logistyka i planowanie premiery",{"type":79,"text":296},"Termin produkcji to nie jedna liczba. To suma etapów, a każdy etap ma swój czas i swoje ryzyko.",{"type":79,"text":298},"U nas nakład cyfrowy do kilkuset sztuk schodzi z maszyny w kilka dni roboczych od akceptacji pliku. Offset przy większych nakładach potrzebuje dłużej. Dochodzi przygotowanie form, przyrząd maszyny i schnięcie arkuszy przed oprawą. Dokładny termin potwierdzamy w wycenie, bo zależy od specyfikacji i od obłożenia maszyn. Terminy w innych drukarniach ustal u nich, bo każdy park pracuje inaczej.",{"type":79,"text":300},"Co wydłuża produkcję?",{"type":110,"ordered":111,"items":302},[303,304,305],"Uszlachetnienia. Folia, lakier wybiórczy i tłoczenie to osobne przebiegi, czasem u wyspecjalizowanego dostawcy.","Schnięcie arkuszy. Świeżo zadrukowany arkusz offsetowy musi odejść, zanim pójdzie do oprawy. Pominięcie tego kończy się odbiciem farby na sąsiedniej stronie.","Oprawa twarda. Ciąg introligatorski jest dłuższy niż samo klejenie i mniej elastyczny w planowaniu.",{"type":79,"text":307},"Planując premierę, licz wstecz od dnia, w którym książka ma stać na miejscu. Doliczaj transport. Nakład do kilkuset sztuk zwykle jedzie kurierem w paczkach. Większy jedzie na paletach i wtedy potrzebujesz miejsca do rozładunku. Ustal, czy adres dostawy ma rampę, czy kierowca zdejmie paletę z windy. Ubezpiecz nakład na czas transportu. Jeden zalany karton to problem, jedna zalana paleta to nowy dodruk.",{"type":79,"text":309},"I zostaw sobie bufor. Zawsze coś wyskoczy. Autor znajdzie literówkę na proofie, papier będzie w dostawie, ktoś zachoruje. Załóż tydzień zapasu przed premierą. Prawie zawsze się przyda, a jeśli nie, masz tydzień na spokojne rozwiezienie nakładu.",{"type":86,"level":35,"text":311},"Gdzie wydrukować książkę: MCP w Markach pod Warszawą",{"type":79,"text":313},"MCP drukuje książki w Markach pod Warszawą. Na pierwsze trzy pytania z listy wyżej odpowiadamy tak. Cyfra i offset stoją u nas na jednej hali. Produkcja idzie na miejscu, od druku po introligatornię. Plik ogląda technolog, zanim trafi na maszynę. Technologię dobieramy do nakładu i pokazujemy w wycenie, jak wypada druga.",{"type":79,"text":315},"Na dwa ostatnie pytania nie odpowiemy w tekście, bo odpowiedź zależy od zlecenia. Ile razy drukowaliśmy twój format i jak rozliczamy odchylenie nakładu, mówimy w wycenie, kiedy znamy specyfikację. Zapytaj.",{"type":79,"text":317},"Jeśli coś w pliku nie gra, dzwonimy, zanim ruszy maszyna. Dlatego prosimy o fonty osadzone, a nie zamienione na krzywe. Na krzywych nie ma czego sprawdzić.",{"type":79,"text":319},"Marki leżą przy trasie S8, kilkanaście kilometrów od centrum Warszawy. Nakład z Warszawy i okolic bywa u klienta tego samego dnia. Do reszty kraju jedzie kurierem albo na palecie, zależnie od wielkości.",{"type":79,"text":321},"Cena, którą od nas dostaniesz, obejmuje przygotowalnię i proof. Zobacz też [książki w oprawie miękkiej](/produkt/ksiazka-w-oprawie-miekkiej), [książki w oprawie twardej](/produkt/ksiazka-twarda) albo całą [kategorię książek](/produkty/ksiazki).",{"type":86,"level":35,"text":323},"Najczęstsze pytania",{"type":325,"items":326},"faq",[327,330,333,336,339,342,345],{"q":328,"a":329},"Od ilu egzemplarzy opłaca się offset zamiast druku cyfrowego?","Próg leży zwykle między około 300 a około 1000 egzemplarzy, ale nie jest stałą liczbą. Przesuwają go cztery rzeczy: format wobec arkusza maszynowego (ISO 216 i ISO 217), liczba stron, a więc liczba form do naświetlenia, kolorystyka bloku oraz uszlachetnienia i typ oprawy. Blok czarno-biały przesuwa próg w górę, pełny CMYK w dół. Najprościej podać drukarni specyfikację i poprosić o porównanie obu technologii.",{"q":331,"a":332},"Czy fonty w pliku do druku trzeba zamienić na krzywe?","Nie. Normy PDF/X z rodziny ISO 15930 opierają się na osadzaniu fontów, a nie na zamianie tekstu na krzywe. Krzywe blokują preflight tekstu, uniemożliwiają poprawkę literówki przed maszyną i psują cienkie szeryfy przy rasteryzacji. Osadź fonty i wyślij PDF/X-4 (ISO 15930-7), na którym opiera się specyfikacja Ghent Workgroup GWG2015. PDF/X-1a (ISO 15930-4) też przyjmujemy.",{"q":334,"a":335},"Ile egzemplarzy obowiązkowych trzeba wysłać?","Przy nakładzie powyżej 100 egzemplarzy wydawca przesyła 17 egzemplarzy: 2 do Biblioteki Narodowej, 2 do Biblioteki Jagiellońskiej i po 1 do pozostałych 13 bibliotek uprawnionych. Przy nakładzie do 100 egzemplarzy wysyła 2 egzemplarze: 1 do BN i 1 do BJ. Liczby dla bibliotek podaje art. 5 ustawy z 1996 r., a próg 100 egzemplarzy i wykaz bibliotek rozporządzenie z 6 marca 1997 r. Wydawca wysyła je sam, a przesyłki są zwolnione z opłat pocztowych, art. 7 ustawy.",{"q":337,"a":338},"Gdzie dostanę numer ISBN?","ISBN w Polsce nadaje Biblioteka Narodowa przez serwis e-isbn.pl. Kontakt do Zespołu Zadaniowego do spraw znormalizowanych numerów wydawnictw ISBN i ISMN: bnisbn@bn.org.pl, telefon 22 608 24 10, al. Niepodległości 213 w Warszawie. Numer zamów przed drukiem, bo idzie na okładkę i na stronę redakcyjną.",{"q":340,"a":341},"Ile stron może mieć książka w oprawie zeszytowej?","Granicy nie wyznacza liczba stron, tylko grubość bloku, czyli gramatura razy liczba kartek. Im grubszy blok, tym większe przesunięcie stron przy przycinaniu (creep) i tym więcej marginesu wewnętrznego zjada krajarka. Cienki papier przesuwa granicę w górę, kreda w dół. Liczba stron musi dzielić się przez 4. Najpewniej sprawdzić to na makiecie z docelowego papieru.",{"q":343,"a":344},"Czy drukarnia załatwia ISBN i egzemplarz obowiązkowy?","Nie, oba obowiązki leżą po stronie wydawcy. Jest jeden wyjątek: art. 3 ust. 2 ustawy z 1996 r. rozciąga obowiązek przekazania egzemplarza obowiązkowego także na bezpośredniego producenta dzieła wyprodukowanego w kraju dla wydawcy zagranicznego. Przy druku w Polsce dla wydawcy spoza kraju obowiązek dotyczy więc również drukarni. Warto ustalić to na starcie.",{"q":346,"a":347},"Czy dostanę wycenę online?","Nie z kalkulatora. Wyceniamy na twoją specyfikację. Im dokładniej ją opiszesz, tym mniej pytań wróci.",{"metaTitle":18,"metaDescription":349,"headline":57,"body":57,"useCases":57},"Jak wybrać drukarnię do książki: cyfra czy offset, oprawy, papier, plik PDF/X, ISBN i egzemplarz obowiązkowy. Przewodnik dla autorów i wydawnictw.",{"type":351,"slug":17,"locales":352},"guides",[353,354,355,356],"pl","en","de","fr"]